fbpx
  1. Doğanın 5. gücü X17 parçacığı
  2. Xcode Uygulama Yapmak
  3. USB Kullanım Şekilleri
  4. Şarj edilebilir karbondioksit batarya geliştirildi
  5. Minecraft Dünyasına Yolculuk
  6. İnternet Tarayıcısı Virüsü Silme
  7. Nesnelerin İnterneti
  8. Laravel Nedir ?
  9. Huawei ve Apple kapışması
  10. Apple, Siri ses kayıtları için özür diliyor
  11. Chocolatey GUI Nedir ?
  12. Hindistan’ın Ay görevi
  13. Windows Tor Browser Kullanımı
  14. Yazılım sektöründe işsizliğe neden olacak
  15. Sürü Drone Teknolojisi
  16. Anime karakterine dönüştüren Uygulama
  17. Winrar Parolası Nasıl Kırılır ?
  18. Türkiye Uzay Ajansı (TUA)
  19. Deepsound Nedir ?
  20. En Popüler Yapay Zeka Programlama Dilleri
  21. Wireshark 3.0.3 Nedir ?
  22. Netlimiter Nedir ?
  23. SoftBank, Apple ve Microsoft’un da dahil olduğu 108 milyar dolarlık Vision Fund 2 ile geliyor
  24. Google Cloud’ın yıllık geliri 8 milyar dolar seviyelerine kadar çıktı
  25. YouTube Premium, YouTube’daki reklam verenleri nasıl etkileyecek?
  26. Bankacılıkta Yeni Dünya Düzeni: Açık Bankacılık
  27. iOS 13: Kaçırmış olabileceğiniz yeni güvenlik ve gizlilik özellikleri
  28. Huawei’nin yeni işletim sistemi, Android yerine değil endüstriyel kullanım içindir
  29. TikTok Instagram tarzı bir ızgarayı ve diğer değişiklikleri test ediyor
  30. Authentictator Nedir ?
  31. Google, 15 Ekim’den başlayarak gölgelenmiş veri çalma Chrome uzantılarını kaldıracak
  32. Snapchat, küresel genişleme konusunda ciddileştiği için günlük 13 milyon aktif kullanıcı ekliyor
  33. Apple, Intel’in 5G modem birimini 1 milyar dolara satın almaya hazırlanıyor
  34. Userrecon Sosyal Ağlarda  Kullanıcı Adları Tanıma
  35. Shotcut Video editörü Nedir ?
  36. Facebook verilerimizin kontrolünü kaybetti. Şimdi 5 milyar dolar para cezası ödüyor!
  37. Amp nedir ?
  38. Netflix sadece 3$/ay mobil aboneliğini başlattı
  39. Facebook dünyayı haritalandırmak için AI destekli araçlar yayınladı
  40. RoboForm Şifre Yöneticisi Nedir ?
  41. Passpie Komut Satırı Şifre Yöneticisi Nedir ?
  42. EMP Silah Teknolojisi
  43. Windows Rainmeter Kullanımı
  44. Dedektif Pikachu, Warcraft’ı tüm zamanların en yüksek hasılatlı video oyun filmi olarak geçiyor
  45. Boston Dynamics Robotları Laboratuvar’dan Ayrılmaya Hazırlanıyor – Dünya Hazır Mı?
  46. Spotify, daha fazla hayran çekmek için bir uygulama içi Disney Hub’ı başlattı
  47. İnternet de ki Kişisel Verilerinizi Görün ve Silme Talimatı Oluşturun!
  48. Instagram, WhatsApp ve Facebook çöktü!
  49. Gri, yeşil ve pembe renkler varken, neden mavi beyaz bir Twitter’a sahipsin?
  50. Bedava Bitcoin Kazanma Yolları
  51. FaceApp #AgeChallenge, Twitter’ı yaşlı insanların fotoğraflarıyla dolduruyor
  52. Sabırla Beklenen YouTube Music, Türkiye’de Kullanıma Açıldı
  53. Google Haritalar şimdi 24 şehirde bisiklet paylaşma konumlarını gösteriyor
  54. Apple’ın özel podcast’ler için ödeme yapmayı planladığı bildiriliyor
  55. Hacker’lar Samsung’un web sitesi üzerinden Sprint hesaplarına girdiler
  56. Mercari’nin yeni Anında Ödeme özelliği, doğrulanan satıcıların bakiyelerini banka kartlarına dakikalar içinde aktarıyor
  57. Facebook’un Terazi Senatosu duruşmasından öne çıkanlar
  58. Mavi Balina oyunundan kurtulanlar anlatıyor: ‘Sanal ölüm tuzağı’
  59. Trump, Amerikan şirketlerinin Huawei’ye donanım satmasına izin verdi
  60. Dropbox Transfer, 100 GB’a kadar dosyaların doğrudan paylaşılmasını test ediyor.
  61. Alman devleti Office 365’i okullarda yasakladı, Microsoft tarafından yanıt çok gecikmedi.
  62. Google çalışanları “OK Google” sorgularınızı dinliyor; bunlardan sızdıran kayıtlar. (Dinlemeyi Kapatmak Mümkün)
  63. 5G Sağlık Tehlikesi
  64. Bilgisayar şifresi mucidi 93 yaşında hayata gözlerini yumdu!
  65. Tek tıkla IP adresinizi bulan platform: Eyep
  66. Merkez Bankası, kendi dijital parasını çıkarmayı planlıyor
  67. YouTube içerik üreticilerinin daha fazla gelir elde etmesini sağlayacak
  68. Sinemia Kapandı (SON DAKİKA)
  69. ABD Ordusu, 2020’de robot savaş araçlarını test edecek
  70. Microsoft, Mayıs 2019’da Yüzey Defteri 2’deki Windows güncelleştirmesini engelledi
  71. Facebook, Yeni Ürün Deneme Ekibi için eski Vine başkanını işe aldı
  72.  Blockchain Çalışma Yapısı
  73. Facebook Mark Zuckerberg’i kovuyor mu?
  74. Başbakan Günü’nde alışveriş yaparken, Amazon depo işçileri grevde olacak
  75. Hacker’lar Japon takası Bitpoint’ten 32 milyon $ değerinde kripto çaldı
  76. Snapchat, Netflix benzeri giriş sayfasını test ediyor
  77. QR Kod ile Wİfi Ağına Bağlanma
  78. Galaxy Note 10 USB-C kulaklık Aktif Gürültü Önleme özelliğine sahip olabilir
  79. YouTube Premium artık son videoları otomatik olarak indirebilir
  80. İşte Google’ın Gelen Kutusunun öleceği gün
  81. Google, kimlik avı saldırılarını engellemek için uygulama içi oturum açma işlemlerini yasakladı
  82. Google’ın doğal afet uyarıları yakında daha fazla görsel ayrıntıyla gelecek
  83. Snowden: Hükümetler Günümüzde Gücü Artırmaya Çalışıyor, İnsan Haklarına Daha Az Dikkat Ediyor
  84. TikTok, İngiltere’de çocukların verilerini ve güvenliğini nasıl ele aldığına dair soruşturuluyor
  85. Android için Spotify Lite 36 ülkede resmi olarak lanse edildi
  86. Mozilla, casus firması DarkMatter’ı Firefox’tan bloke etti ve kullanıcılara ‘önemli risk’ verdi
  87. Twitter cevapları gizlemenize izin verecek
  88. Facebook FTC’nin bileğine 5 milyar dolar tokat attığı bildirildi
  89. Archinaut, NASA’da 73 milyon $’lık fon sağlayarak 3D baskı yapan dev uzay aracı parçalarına yörüngede
  90. Facebook Terazi vergileri ve dolandırıcılık karşıtı işlerin nasıl olacağını…
  91. Windows Disk Bölümlendirme ve Biçimlendirme
  92. WhatsApp’a QR Kod ile Kişi Ekleme Özelliği Geliyor
  93. Ocenaudio 3.7.0 Nedir ?
  94. mIRC Nedir ?
  95. Proton Mail Nedir?
  96. Nedir Bu Bitcoin ?
  97. Windows 10 Depolama Alanı Kazanma
  98. CEH Nedir Nasıl Alınır ?
  99. DNA’da Veri Depolama Mümkünmü ?
  100. Android Emulator Nedir ?
  101. Android Studio Bluetooth İşlemleri #1: Etkinleştirme ve İzinler
  102. LoRa ve LoRaWAN Nedir?
  103. Her Şey 1 ve 0 Olabilir mi?
  104. Google Fuchsia OS gelişmeleri
  105. Synergy, Samsung’un One UI’sını Substratum temalarını kullanmanızı sağlar
  106. Krita Nedir? Nasıl Kurulur?
  107. Camtasia Studio Nedir ?
  108. Wondershare Filmora nedir ?
  109. GIMP Build nedir ?
  110. Kodi 18.3 nedir ?
  111. Atom 1.38.2 nedir ?
  112. Notepad++ nedir ?
  113. Apple TV + Video akış hizmeti kalite üzerinde odaklanmış
  114. Intel, akıllı telefonlar için 5G modemler yapmaktan vazgeçiyor
  115. İOS için Opera Touch tarayıcısı Kripto cüzdan entegrasyonu
  116. Windows 10 Kişiselleştirme
  117. Asus ROG Strix Scar II Süper Performansı
  118. Firefox ile Güçlü Parola Oluşturma
  119. Twitter’ın underrated listeleri özelliği sonunda biraz dikkat çekiyor
  120. Facebook’un aranabilir siyasi reklamlar arşivi artık küresel
  121. Facebook nihayet bu can sıkıcı bildirim noktalarını kapatmanıza izin verebilir!
  122. Daily Crunch: yeni Apple işletim sistemlerini önizliyoruz
  123. Microsoft, Onedrive depolama hizmetine ek bir güvenlik katmanı ekliyor
  124. Süperbilgisayarlarda ABD atağı
  125. Raspberry Pi 4 gives ile daha fazla bellek
  126. Laptoplarda 3 ekran teknolojisi
  127. Android Cihaz Sıfırlama Nasıl Yapılır ?
  128. Güneş Panelleri Nasıl Çalışır
  129. Connectify ile Kablosuz Ağ Paylaşma
  130. C Dili Hakkında
  131. Google Builder
  132. Kali Linux Işletim Sistemi Nedir ?
  133. Maltego Nedir Ve Nasıl Kullanılır?
  134. Python Nedir ?
  135. SOSYAL MÜHENDİSLİK NEDİR – NASIL KORUNUR ?
  136. Siber Güvenlik Meselesi
  137. C# – Nedir? Neler Yapılabilir?
  138. Algoritma Nedir?
  139. Yapay Zeka Nedir? nasıl işler
  140. Basit ve Ucuz Bilgisayar Soğutma Yöntemleri
  141. Windows Boot Hızlandırma Yöntemleri Nedir?
  142. USB ile Veri Kurtarma Yöntemi
  143. Cloud Sistemleri nelerdir ?
  144. Wi-Fi Jammer Nedir? Nasıl Kullanılır? ( Kali-Linux )
  145. Root Nedir ?
  146. İnternet Ağları Nasıl Çalışır?
  147. Ağ Atak önleme yazılımları nelerdir ?
  148. Bilgisayar Neden Kasıyor?
  149. Nasıl Format Atılır?
  150. NetCut Nedir? Ne İşe Yarar?
  151. Solus 3 Budgie
  152. Cinnamon 3.0
  153. Fedora 28 29 30 Workstation
  154. Solus 4.0 Fortitude – Budgie Desktop Edition
  155. Chakra Linux 2017
  156. VMware Workstation
  157. Windows Oyun Yürütme Hataları ve Genel Çözümler
  158. Windows Haftalık Bakım Programı
  159. VYSOR Nedir?
  160. I/O Extended 2019 & Cloud Study Jam
  161. Project İKY
  162. AnkaAktif Söyleşimiz
  163. Cankurtaran USB
  164. Windows Format Sonrası…
  165. Windows USB-DVD Kolay Format
  166. Windows Takılma Sorunlarının Nedeni
  167. Wifi Yerini Alacak Lifi Teknolojisi
  168. BörüOS Nedir?
  169. MacOS
  170. Hackuna
  171. LibreOffice
  172. Çevrimiçi Hayatınızda Güvende misiniz?
  173. Q4OS 2.4 Scorpion
  174. Peppermint OS 8 Respin
  175. ERP Nasıl Çalışır?
  176. Zorin OS 12.2
  177. Mageia 6
  178. Manjaro 18.0 KDE
  179. Linux Mint 19.1 Xfce Edition
  180. Lubuntu 18.10
  181. KdenLive
  182. BlankOn 11 Uluwatu
  183. Ubuntu 18.10 Cosmic Cuttlefish
  184. ArcoLinux 19.2
  185. Netrunner 19.01 Blackbird
  186. Deepin 15.8
  187. Linux Lite 3.8
  188. Fedora 29 Workstation
  189. MakuluLinux Core
  190. print() fonksiyonu ve yorum satırı
  191. Ruby’de Değişken Türleri
  192. Ruby’de Koşullar ve Döngüler
  193. Ruby’ de Veri Tipleri
  194. Ruby’de Operatörler
  195. Ruby De Veri Tipleri 2
  196. Ruby De Veri Tipleri 3
  197. Python IDE’leri ve Anaconda kurulumu
  198. Python Nedir ?
  199. kullanıcıdan veri alma nedir?
  200. Python koşul ifadeleri
  201. Google Stadia
  202. RUBY’E GİRİŞ
  203. LS Komutu bilenler için linux 101-5
  204. SEO programları
  205. Gelecekte ki Dünya
  206. Geleceğin Ulaşım Araçları
  207. Grafen Teknolojisi
  208. Yapay Zeka Komplo Teorisi Mi?
  209. Kendimizi Hackerlardan Nasıl Koruruz?
  210. Mikroçip İmplant Edilen İnsanlar Çok da Uzakta Değiller!..
  211. SEO Nedir?
  212. Sanayi 5.0
  213. QR kodu Nedir?
  214. SOSYAL MUHENDİSLİKTE PSİKOGRAFİ VE DEMOGRAFİ 1
  215. LS Komutu bilenler için linux 101-4
  216. Akademisyen Yapay Zeka: BİNA48
  217. Siber Güvenlik Kavramları
  218. Kripto para cüzdanları
  219. Robotlaşan Dünya
  220. Siber Güvenlik uzmanı
  221. WhatsApp Görüntülü Konuşmadaki Zafiyet
  222. Yapay Zeka, Makine Öğrenimi ve Derin Öğrenme Arasındaki Farklar
  223. Otonom Teknolojisi
  224. En popüler WordPress eklentileri
  225. SİBER SALDIRI NEDİR ?
  226. Temel Linux Terminal Komutları – 1
  227. Yapay Zeka ve Robotlar İnsanlar İçin Tehlike mi?
  228. Kripto para madenciliği & Kripto para Virüsü
  229. Python Dili neden önemli
  230. Whatsapp ve Bip Karşılaştırması
  231. YAPAY ZEKA
  232. Android ve iOS Farkları
  233. WordPress Güvenlik Önlemleri
  234. Sunucu Portları
  235. Proxy nedir?
  236. Parola Kırma Saldırıları
  237. VPN Nedir?
  238. Softaculous kurulum İşlemleri
  239. Bulut Bilişim’de Güvenlik
  240. XSStrike v2.0 Gelişmiş XSS Dedektörü ve Exploit Aracı
  241. Kodlama Bilmeyenler İçin Web Tasarımı 2. Bölüm
  242. Wifislax işletim sistemi
  243. Kodlama Bilmeyenler İçin Web Tasarımı
  244. Meltdown ve Spectre Güvenlik Açığı Nedir?
  245. İşlemciler Nedir?
  246. Bulut Bilişim (Cloud Computing)
  247. (Ransomware)Fidye Yazılımı Nedir,Nasıl Korunulur?
  248. Bluray disk Nedir
  249. Drone Nedir ve Hangi alanda Kullanılır?
  250. HDD ve SSD Nedir ve Arasındaki Farklar Nelerdir?
  251. LS komutu bilenler için linux 101 – 3
  252. Chroot Nedir ?
  253. WiPi Hunter Zararlı Kablosuz Ağ Saldırılarının Tespit Edilmesi
  254. Windows’da CMD Komutunu Kullanarak Herhangi bir Sürücüde Gizlenmiş Virüs Tespiti?
  255. Arduıno ve Raspberry nedir. Arasındaki farklar nelerdir?
  256. FTP Portundan İstismar 21/TCP/OPEN
  257. Keylogger Nedir?
  258. Purple (Mor Takım) Teaming Nedir?
  259. Programlanabilir USB Cihazlar (BadUSB) Nedir ?
  260. Non-Interactive Shell den Interactive Shell e Geçiş
  261. Wireshark
  262. Kuantum Bilgisayar Geleceğin teknolojisi
  263. LS komutu bilenler için linux 101-2
  264. Hackerların Kullandığı Mail Servisleri
  265. BitHumb Hırsızlığı
  266. KeePassXC Nedir ?
  267. Yapay Zeka Dünyasının İlk Psikopatı: NORMAN
  268. EZsploit Kullanımı
  269. Domain (Alan Adı) ve Hosting Nasıl Alınır?
  270. UFONet Kullanımı
  271. KRİPTOLOJİ’YE GİRİŞ (2)
  272. DoS / DDoS Saldırı ve Tespit Araçları
  273. Microsoft’dan Yazılım Dünyasına Bir Yenilik Daha
  274. IOT NEDİR?
  275. BASH NEDİR ?
  276. DZGEN-Penetrasyon Test Tool
  277. Fsociety Hacking Tools Pack
  278. GitHub Satıldı. Peki Ya Sonra?
  279. STEGANOGRAFİ NEDİR ?
  280. VPN (Virtual Private Network) Sanal Özel Ağ Hakkında Her Şey
  281. KRİPTOLOJİ’YE GİRİŞ (1)
  282. SNİFFER NEDİR? SNİFFER ARAÇLARI NELERDİR?
  283. DHCP IP HAVUZU TÜKETME
  284. KİSMET PAKET İÇERİĞİ
  285. WPHUNTER NEDİR?
  286. NMAP Nedir ? Nasıl Kullanılır ?
  287. Sn1per ile information gathering
  288. ls komutunu bilenler için linux 101
  289. SHODAN
  290. Dork
  291. KALI LINUX TOR BAGLANTISI
  292. Linux Dosya Sistemi Yapısı
  293. Mac adresi nasıl değişir ?
  294. HONEYPOT NEDİR ?
  295. Yazılımda Algoritma Mantığı Nedir?
  296. Gelişmiş MITM Framework : Xerosploit
  297. Sosyal Mühendislik Nedir?
  298. DHCP Servisi Üzerinden Saldırı Çeşitleri
  299. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ
  300. İKE-SCAN Nedir?
  301. TheFatRat Kullanımı
  302. WAScan
  303. Diggy Nedir?
  304. Metasploitable Nedir?
  305. REDHAWK
  306. Python Programlama 1- Kurulum
  307. VoIP Nedir?
  308. (PENETRASYON) SIZMA TESTİ NEDİR?
  309. Şifre saldırıları (Password Attack)
  310. BranchScope Zafiyeti
  311. XSS (Cross Site Scripting)
  312. Bilgisayar Bileşenlerini Tanıyalım
  313. Bankaya gitmeden, bankayı soyuyorlar
  314. Hackerler, petrokimya şirketini havaya uçurmaya çalışmış!
  315. Casusluğa karşı en güvenli 5 mesajlaşma uygulaması
  316. Rusya olimpiyatları hackledi; Kuzey Kore’nin üstüne attı
  317. Rus hackerler, Almanların bilgi ağına sızmış!
  318. Vega Nedir ?
  319. Sniffing Nedir ? Korunma yöntemi
  320. Dork nedir? Nerelerde kullanılır? Nasıl yönetiriz ?
  321. Bilgisayar (PC) Nedir? Nerden Gelmiştir?
  322. ReconDog
  323. Kali Linux-Sqlmap Kullanımı
  324. TOP 7 WEB PENETRASYON TEST ARAÇLARI
  325. Cobalt Strike Nedir?
  326. Cobalt Strike Kullanımı
  327. SocialFish
  328. KALİ LİNUX KURULUMU
  329. Bilgi Güvenliğinin En Zayıf Halkası İnsan Faktörü
  330. Medyanın Siber Güvenlik Konusundaki Eksiklikleri
  331. Linux sistem iyileştirici ve izleme uygulaması Stacer!!!
  332. Kismet
  333. MUCYB3R CTF (ÇÖZÜMLERİ)
  334. Linux üzerinde “testdisk” uygulamasını kullanarak veri kurtarma veya görüntüleme!
  335. SQL Injection(SQLI) Nedir? -1
  336. TCP/IP
  337. Nmap nedir? Nasıl Kullanılır?
  338. Linux Temel Komutlar
  339. chmod 2
  340. Siber Genel Notlar
  341. Kali ve Parrot ekran parlaklığı sorunu çözümü…
  342. Google Chrome Kali Linux’e Kurulum
  343. Chmod 1
  344. Bireysel Siber Güvenlik
  345. Linux PDF Cenneti
  346. Kali Linux Komutlar
  347. Temel Linux Komutları
  348. However a small line
  349. Made open likeness
  350. Had grass morning
  351. Kismet
  352. Wordlist
  353. Said could convince her and
  354. Medusa ile Brute Force saldırıları
  355. Slowloris HTTP Dos Attack
  356. DMİTRY
  357. Simple and regular than
  358. Pronunciation more common
  359. To achieve this it would be necessary
  360. Evening be whose seasons
  361. Their pronunciation and their most
  362. Heaven and earth seem
  363. When darkness overspreads
  364. Then she continued her way
  365. The breath of that universal love
1956 yılında 1.5 ton ağırlığında ve 5 MB kapasiteye sahip dünyanın ilk hard diskinin üretilmesinden bu yana 60 yıldan uzun bir zaman geçti. Bu süre içerisinde önce taşınabilir hard diskler, sonrasında giderek ufalan flaş bellekler sayesinde gigabaytlarca, hatta terabaytlarca veri aktarabilecek teknolojiye sahip hale geldik.
Ancak dijital dünyada veri depolama ihtiyacı öyle hızlı arttı ki, bilim insanları son yıllarda geleceğin veri depolama çözümü olarak gösterdikleri yeni bir alanda çalışmalarını hızlandırdı. Dijital bilgiyi DNA’ya kaydetmek, son yıllarda genetik bilimcilerin en ilginç araştırma konularından biri oldu.
DNA tüm evrende fizik kurallarına uygun, bilinen en yoğun veri depolama mekanizması olarak kabul ediliyor. Bir milimetreküp DNA’nın, 1 kentilyon (1.000.000.000.000.000.000) byte veri tutabileceği hesaplanmış. MIT Technology Review dergisi bunun teknolojik gelişme açısından ne kadar önemli olduğunu ifade etmek için, “Bu teknoloji şu anda mümkün olsaydı, çekilmiş tüm sinema filmleri bir küp şeker büyüklüğünde bir yapıya depolanabilirdi” örneğini veriyor.
DNA’yı Saklama Cihazı Olarak Kullanmanın Yeni Yolu
İlk olarak bakteriye veri depolama fikriyle başlayan süreçte DNA hakkında yapılan araştırmalar ve elde edilen sonuçlar bilim dünyasını da bambaşka bir boyuta taşıdı.
Genetikçi Seth Shipman ve Jeff Nivala tarafından yönetilen bir Harvard araştırma ekibinin, canlı bakteri hücrelerini mikroskobik sabit disklere dönüştürmeyi başarması dikkat çekici bir gelişme oldu. Daha önce bilim insanları bu yolla sadece 11 bit veriye erişebiliyordu ancak ekip bakterinin bağışıklık tepkisini, canlı hücrelere yaklaşık 100 baytlık veri yüklemek için kullanmayı sağlayan yeni bir yöntem keşfetti. Ayrıca bakterilerin bu bilgileri sonraki nesillere de aktardığı görüldü.
2017’de Harvard Üniversitesi Biyoloji Tabanlı Mühendislik Enstitüsünden araştırmacı George Church yönetimindeki ekibin CRISPR gen düzenleme tekniğini kullanarak ilk kez canlı hücrelere bir video kaydedip daha sonra oynatmayı başarmasıyla, veriler canlı hücrelere daha sonra erişilebilecek şekilde kaydedilebildi.
Washington Üniversitesinden bir ekip ise, DNA molekülü üzerine dijital fotoğraf, video, ses ve yazılar kaydedip bu verilere tekrar ulaşmayı başardı. DNA üzerine depolama yönteminin gelişimi için atılan en büyük adım olan bu araştırma için Washington Üniversitesi Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği Doçenti Luis Ceze, “Aslında yaptığımız şey resim, video, yazı gibi dijital verileri yüzlerce yıl boyunca kullanılabilecek şekilde saklamak için DNA’yı yeniden düzenlemek” dedi.
Washington Üniversitesinin Microsoft ile birlikte yürüttüğü çalışma neticesinde DNA ipliklerine 200 MB veri yüklendi. DNA’ya kodlanan bu verinin içinde İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 100 farklı çevirisi, Project Gutenberg’de bulunan en popüler 100 kitap, Crop Trust’ın tohum veri tabanı ve OK Go grubunun This Too Shall Pass adlı şarkısının yüksek çözünürlüklü video klibi kaydedildi. DNA üzerine kaydedilen verilere, hiçbir veri kaybı olmadan, rastgele erişim sağlanabildi.
DNA’ya Veri Depolamada Rastgele Erişim Gelişiyor
Yapılan tüm bu araştırmalar sonucunda DNA’da veri saklama alanı giderek daha büyüdü ve iyileşti. Bilim insanları da DNA üzerinde depolanan dosyaları bulmak ve seçerek almak için daha etkili bir yol arayışına girdi.
Son olarak, 2018’in Şubat ayında Washington Üniversitesi ve Microsoft araştırmacıları, dijital veri için DNA tabanlı depolama sistemi geliştirmeye yönelik önemli bir adım attıklarını açıklayarak DNA’ya kodlanmış 200 megabayttan fazla dijital bilgiden, bağımsız veri dosyalarını kurtarabilecekleri ilk rastgele erişimli depolama sistemini raporladı. “Rastgele Erişim”, belirli bir öğeye fiziksel olarak veri bloğunun neresinde olduğuna bakılmaksızın, eşit zamanda erişebilme anlamına geliyor. IEEE Spectrum’dan Prachi Patel’in haberine göre; yapılması gereken sıralama miktarını azaltacak olan bu uygulama, pratik bir DNA tabanlı belleğin anahtarı. Ancak şimdiye kadar araştırmacılar sadece 0.15 megabayta kadar veride başarılı sonuçlar elde edebildi.
DNA 400 Megabayttan Fazla Veri Saklayabiliyor
Geçtiğimiz günlerde Nature Biotechnology’de yayınlanan bir araştırmaya göre, Washington Üniversitesinden Luis Ceze ile birlikte yeni yapılan çalışmaya liderlik eden Microsoft Research’ten Karin Strauss, depolama sistemlerinin hatasız olarak DNA’da kodlanmış 400 megabayt’lık veriye kadar rastgele erişim sağladığını belirtti (www.nature.com/articles/nbt.4079).
Strauss’a göre, mevcut veri depolama teknolojileri, dijital içerik üretme hızımıza yetişemiyor. Sentetik DNA cazip bir depolama ortamı çünkü teoride aynı hacimdeki bir sentetik DNA, manyetik bantın 10 milyon katı veriyi depolayabilir ve binlerce yıl hayatta kalabilir. Technology Review raporları da, Microsoft Research’ün 2010’ların sonlarına doğru veri merkezi içerisinde DNA tabanlı bir depolama sistemi bulundurmayı amaçladığını gösteriyor.
Günümüz bilgisayar sistemlerinde veriler 0 ve 1’lerden oluşan bit dizileri kullanılarak depolanıyor. Çünkü kullanmış olduğumuz işlemciler için sadece 0 ve 1’lerden oluşan bit dizileri bir anlam ifade ediyor. DNA’da ise dört temel yapı taşı bulunuyor. Bunlar Adenin (A), Guanin (G), Sitozin (S) ve Timin (T). DNA’da veri saklama, dijital verilerin ikili “0 ve 1’lerini”, DNA’yı oluşturan A, C, G ve T dört tabanının dizilerine çevirir. Bu sayede çok küçük alan kaplayan bir DNA dizisine çok büyük boyutlarda veriler kodlanabilir. Kodlanmış diziler sentezlenir ve tüplerde depolanır. Bir DNA dizilim makinesi daha sonra DNA moleküllerinden dizileri ayrıştırarak verileri çözer. Fakat belirli veri dosyalarına erişmek oldukça zordur.
Verileri sayısal formuna geri getirmek için DNA dizilir ve dosyalar 0 ve 1’lere dek tekrar çözülür. Bu süreç, veri miktarı arttıkça daha da korkutucu hale gelir; rastgele erişim olanağı olmadan, belirli dosyaların bulunması için tüm veri kümesinin seri halinde sıralanması ve kodun çözülmesi gerekir. Buna ek olarak, DNA sentezi ve dizilme işlemlerindeki hata olasılığı veri kaybına neden olabilir.
DNA’dan Veri Almak Kolaylaşıyor
Şimdiye kadar yapılan araştırmaların çoğu, bir tüp içinde depolanan bilgilerin tümünün dizilmesi ve çözülmesiyle ilgiliydi. Strauss ise bu konuda yaptığı açıklamada, “Depo içerisinde sadece belirli bir bölümü okumak istediğinizde, tüm verilerin dizilmesi ekonomik değildir” diyerek gidilmesi gereken noktaya işaret etti.
Çalışmalarını bu konuda yoğunlaştıran Strauss, Ceze ve meslektaşları, rastgele erişimli bir sistem oluşturmak için, akıllı kodlama algoritmaları geliştirdiler. Bu algoritmaları, adına “DNA Yükseltme” denilen DNA zincirinin binlerce kopyasını üretmek için kullanılan ve iyi bilinen bir laboratuvar tekniği olan “Polimeraz Zincirleme Reaksiyonu”na çevirdiler.
Araştırmacılar, daha önce DNA’da depoladıkları 29 kilobayttan 44 MB’a kadar büyüklükte 35 farklı dosyayla çalıştı. Her dosyayı 150 baz uzunluktaki çok sayıda DNA parçacıklarına kodladılar. Tüm bu çalışmaları yaparken “Hata düzeltici Reed-Solomon Kodu”nu kullanan araştırmacılar, daha önceki çalışmalarının aksine daha uzun veri dizilerini DNA dizilerine dönüştüren bir kodlama şeması kullanmayı tercih ettiler.
Araştırmalar sonucunda, 13 milyondan fazla, 150 baz uzunluğunda DNA dizileri olan eşsiz bir DNA kütüphanesi ortaya çıktı. Her bir parçacığın, dosyadaki konumunu gösteren kodlanmış bir adresle başladığı bu sistemde aynı dosyaya ait parçacıkların her iki ucu, polimeraz zincir reaksiyonu başlangıç noktası olan kısa DNA zincirleri (Primer Hedef) ile çevrelendi. Strauss’a göre dizilerin nasıl dizayn edilecekleri konusunda çok dikkatli olunması gerekiyordu. Bu konuda en çok üzerinde durulan, kodlanmış veri veya adres dizileri ile çakışmayan primer hedefleri hazırlayan yaratıcı algoritmalar oldu.
Sıra DNA’yı sıralayarak verilerin okunmasına gelince, araştırmacılar, sadece seçilen bir dosyaya ait DNA parçacıklarını genişleten polimeraz zincir reaksiyonu için olan primerleri kullandı. Çoğaltılan DNA’nın tümü dizildi. Son olarak, ekibin geliştirdiği yeni bir kod çözme algoritması, benzer görünümlü dizileri birlikte kümeledi ve istatistiksel teknikler ile hata düzeltmeleri kullanarak özgün dizileri yeniden yapılandırdı; sonrasında ise dijital verileri elde etmek için çözülecek dizilimleri sağladı. Washington Üniversitesinin internet sitesinde yayınlanan makalede yer alan açıklamaya göre, Microsoft Araştırmacısı Sergey Yekhanin, çalışmanın hem sıralanan kapasite hem de işleme açısından çabayı azalttığını ve DNA’daki bilgiyi tamamen kurtarabildiğini belirtti.
ZDNet’ten Liam Tung’ın haberine göre; bu araştırma, DNA üzerinde yapılan ilk rastgele erişim çalışması olmasa da bu ölçeklerde yapılan ilk çalışma olması açısından önem taşıyor. Bu yeni kilometre taşıyla, mevcut dijital depolama teknolojilerinden çok daha yoğun ve daha dayanıklı olduğu bilinen DNA tabanlı veri depolamasının nasıl pratik olabileceği gösterilmiş oldu. Ayrıca birden fazla disiplin ve organizasyonda görev yapan araştırmacıları da bir araya getirdi.
Biyoteknoloji ve bilgisayar mimarisi arasındaki kesişmenin son derece umut verici olduğunu belirten Ceze, “Bu araştırma yayınlanmak üzere gönderildiğinden beri 400 megabayta ulaştık ve hâlâ büyüyor, büyük ölçekli DNA veri saklama alanı hakkında her gün daha fazla şey öğreniyoruz” dedi.
“Sürecin otomatikleştirilmesine odaklanıyoruz çünkü sürecin bir kısmı halen insanlar ya da pahalı makineler tarafından yürütülüyor” diyen Strauss, sistemi daha sağlam, otomatik ve ucuz yapmak istediklerini ancak bunun için yapılması gereken çok şey olduğuna işaret etti.
Sentetik DNA’yı, dünyanın daha fazla veri depolama gereksinimini giderebilecek uzun vadeli bir arşiv aracı olarak görmek isteyen Microsoft Araştırmacısı Karin Strauss da, “DNA’da veri saklama inanılmaz heyecan verici bir alan ve araştırmamızdaki ilerlemelerin Nature Biotechnology gibi saygın bir yayın tarafından kabul gördüğünü görmek çok güzel” dedi.
 

Tags: ,

0 Comments

Leave a Comment

Blog'a e-posta ile abone ol

Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.

Diğer 261 aboneye katılın